برچسب: حاملگی

چهارشنبه 01 ژانویه 2020

مراقبت از پوست صورت و بدن در دوران بارداری:

 

آیا در دوران پیش از بارداری خود از مواد آرایشی استفاده میکردید و مراقبت های پوستی خانگی را انجام میدادید؟

جوابتان به سوال بالا هرچی که باشد باید بدانید که باید یک تغییر اساسی در این رابطه ایجاد کنید. چرا؟ چون در زمان بارداری همانقدر که مراقبت از پوست حائز اهمیت است همانقدر هم باید در انتخاب مواد آرایشی بهداشتی دقت نمود تا حاوی مواد مضر برای جنین نباشند!

.

نکته ی اول:

هر محصول آرایشی بهداشتی که حاوی ویتامین A یا مشتقات اون (انواع رتینوئیدها) هستxa0راxa0کنار بگذارید. ویتامین آ بی رویه تراتوژن قوی برای جنین محسوب شده و لازم است که مادر از استفاده از کرمهای حاوی این ویتامین دوری نماید.

pretty-woman-showing-arm-muscles_23-2148056021

.

نکته دوم:

دوران بارداری حتی بیشتر از سایر مواقع نیازمند مراقبت پوستیست چون در دوران بارداری هورمونu200cهای استروژن و پروژسترون زیادی تولید شده و در نتیجه پوست برای ساختن سلولu200cهای ملانینی بیشتر تحریك میu200cشود و ملاسما یا لک های بارداری روی گونهu200cها، پیشانی و بالای لب ایجاد میشوند.

نکته ی قابل توجه اینه که اشعهu200cهای UV ملاسما را بدتر میu200cكنند. پس استفاده از ضد آفتاب و در معرض آفتاب مستقیم نبودن از واجبات مراقبت پوستی در این دوران است.

تنها نکته ای که لازمست در استفاده از ضد آفتاب ها بدانید این است که اولا شیمیایی نباشند و حتما مکانیکی باشند و ثانیا از پوست هم در مقابل UVA و هم از UVB مراقبت کنند.

شستشوی روزانه ی صورت با یک ژل شستشوی مناسب هم در برخی منابع توصیه شده است.

ترکیبات ضد جوش معمولا حاوی موادی هست که برای سلامتی جنین مضر هستن پس قبل از استفاده حتما اونها رو چک کنید.

استفاده از لایه بردار ها و آکوتان و راکوتان هم بشدت ممنوع و برای جنین آسیب زاست.!

slide5

مواد آرایشی مناسب دوران بارداری

بهترست که مواد آرایشی همگی ارگانیک باشند و حاوی مواد شیمیایی نباشند. به طور کلی ضرر یا بیu200cضرر بودن استفاده از لوازم آرایش در دوران بارداری تاxa0به حال اثبات نشده اما بهترست که مادران در دوران بارداری تا جایی که امکان دارد به خصوص در سه ماهه اول از این لوازم استفاده نکنند.

ازxa0 کرم های آرایشی که پارابن یا فتالات دارند استفاده نکنید چون پارابن آثار هورمونی داشته و روی جنین به خصوص جنین های پسر تاثیر گذار است.

استفاده کردن از رژلب های حاوی سرب(اکثریت رژ لب ها حتی برندهای معروف) ممنوع است چون حتی اگر عادت به خوردن رژلب هم نداشته باشید باید بدانید که برخی از مواد ان از طریق پوست لب جذب میشود.

.

Slide4

مراقبت از پوست

 

مراقبت از پوست شکم:

ترک های شکمی ایجاد شده در دوران بارداری برای حدود 90 درصد از مادران یک یادگاری همیشگی از دوران بارداری اونهاست.

اغلب این ترک های شکمی در اثر افزایش وزن ناگهانی مادر باردار و ناتوانی لایه های داخلی پوست برای وفق دادن خودشون با این رشد سریع ایجاد میشوند اما طبق تحقیقات ژنتیک هم نقش مؤثری در ایجاد انها ایفا میکند برای مثال اگر مادر شما دچار این ترک های بارداری شده به احتمال زیاد بارداری شما هم با ایجاد این ترک ها همراه خواهد بود.

.

healthy-pregnancy-concept-pregnant-woman-holding-her-hands-heart-shape-her-b

مراقبت از پوست

 

خیلی از مادر ها از ما سؤال میکنند که آیا راه قطعی و ثابت شده ای برای پیشگیری کامل از ایجاد این ترک ها وجود داره؟

و جواب ما معمولا اینه: نه! راه ثابت شده ای برای پیشگیری کامل وجود نداره اما میشه با مراقبت از پوست شکم و اصلاح تغذیه این ترک هارو به حداقلxa0 ممکن رسوند؛

.

  1. آبرسانی و ماساژ: درسته که هیچ روغن و لوسیونی برای ترک های بارداری معجزه نمیکنه اما استفاده از روغن نارگیل و ماساژ دورانی شکم با این روغن ممکنه که در کاهش ترک های شکم مؤثر باشه. ماساژ شکم با این روغن از خشکی و خارش ناشی از بارداری هم پیشگیری میکنه.

.

  1. با تغذیه مناسب پوستتون رو آبرسانی کنید: نوشیدن آب فراوان، مصرف تمامی ویتامینu200cها و مواد مغذیu200cای كه متخصص زایمان تجویز كرده و پیروی از یك رژیم غذایی سالم نه تنها برای سلامت شما مفیده بلکه میتونه باعث کاهش ترک ها بشه.

.

  1. مراقب افزایش وزنتون باشید: افزایش وزن مادران طی بارداری بسته به وزن پیش از بارداری اونها با هم متفاوته ولی برای مادران با BMI نرمال از 10 تا 16 کیلوگرم هست. پس سعی کنید افزایش وزن خودتون رو در همین بازه نگه دارید.

.

  1. به فکر پیشگیری نباشید و درمان رو به بعد از بارداری موکول کنید: با توجه به اینکه راه حل ثابت شده ای برای پیشگیری از ترک های دوران بارداری وجود نداره سعی کنید تحت تأثیر تبلیغات کاذب هزینه ی زیادی رو صرف پیشگیری نکنید و در ازای اون از درمانهای بعد از بارداری مثل داروهای لایه بردار، ریتنوئیدها، لیزرتراپی و کربوکسی تراپی تحت نظر متخصص پوست استفاده کنید.

.

  1. با این ترک ها کنار بیاید از بارداریتون لذت ببریدJ

این مطالب را در اینستاگرام مهرمادر دنبال کنید:xa0/https://www.instagram.com/p/B4UyDUTpa65

شنبه 07 سپتامبر 2019

دیابت بارداری شایع ترین عارضه ی طبی مامایی است و به دو نوع دیابت آشکار و دیابت حاملگی تقسیم می شود. دیابت آشکار به دیابتی اطلاق می شود که ابتلا به دیابت پیش از بارداری در مادر تشخیص داده شده است و دیابت حاملگی دیابت ناشی از حاملگی است.

علائم بالینی دیابت عبارتند از؛ پرنوشی مادر، پر ادراری، پرخوری و کاهش غیرقابل توجیه وزن

در صورتی که قند خون ناشتای مادر باردار 126 و یا بالاتر باشد دیابت حاملگی تایید می گردد.

دیابت بارداری

دیابت بارداری

 

بیماری دیابت در صورتی که به طور مناسب کنترل نشود، دارای آثار مختلفی بر جنین، مادر و نوزاد به دنیا آمده خواهد بود. آثار جنینی عبارتند از؛

  • سقط خود به خودی
  • زایمان زودرس
  • ناهنجاری های مادرزادی
  • اختلال رشد جنین
  • مرگ غیرقابل توجیه
  • پلی هیدرآمنیوس
  • رشد بیش از حد جنین(ماکروزومی جنین) که ممکن است منجر به اختلال در حین زایمان گردد.

آثار و عوارض مادری:

  • پره اکلامپسی (مسمومیت حاملگی)
  • اختلالات کلیه
  • اختلال چشمی و بینایی
  • عفونت
  • و….

آثار نوزادی:

  • افت قندخون در ابتدای تولد
  • کاهش کلسیم
  • افزایش بیلی روبین و زردی
  • افزایش تعداد گلبولهای قرمز
  • دیسترس جنینی
  • تکامل شناختی طولانی مدت

 

دیابت حاملگی مهمترین عامل در ارتباط با رشد بیش از حد جنین است که باعث ترومای زایمانی مادر و نوزاد می گردد.

رژیم غذایی افراد دیابتی باید شامل وعده های زیاد اما کم حجم با دریافت کربوهیدرات به میزان کافی باشد

انجام ورزش های مقاومتی باعث کاهش نیاز به درمان انسولین در زنان دارای اضافه وزن مبتلا به دیابت حاملگی می شود.

جهت کنترل قند خون مادر باردار باید روزانه قند خون خود را کنترل نماید.

در صورتی که مادر بارداری دچار دیابت شناخته شده است حتما باید در 3 ماهه سوم بارداری اقدامات ذیل را انجام دهد؛ شمارش روزانه حرکات جنین، پایش ضربان قلب جنین از هفته ی 34 سه بار در هفته، استفاده از انسولین با صلاحدید پزشک، و ختم انتخابی بارداری در 38 هفته بارداری جهت کاهش عوارض

بعد از زایمان تا 24 ساعت نیاز به دریافت دوز انسولین نمی باشد و در هفته ی 6 تا 12 پس از زایمان باید بررسی مجدد قند خون انجام گیرد.

 

دوشنبه 22 آگوست 2016

غربالگری چیست ؟

 

با وجود این که اکثر نوزادان سالم به دنیا می آیند؛ اما حدود 3-2 درصد نوزادان در هنگام تولد، دچار نقایص مادر زادی هستند. از شایع ترین این بیماری های سندرم داون (منگلیسم)، نقایص لوله عصبی و سندرم تریزومی 18 اشاره کرد. آزمایش هایغربالگریxa0دوران بارداریxa0برای بررسی و تشخیص به موقع xa0گروهی از بیماریهاxa0انجام می شوند.

 

 

این بیماری ها معمولاً در فرزندان خانواده هایی ایجاد می شوند که سابقه نقایص مادر زادی را ندارند وبنابراین انجام آزمایش های غربالگری بارداریxa0را نه تنها به زوج های درمعرض خطر این بیماری ها بلکه به تمام زوج هایی که فرزندی در راه دارند. توصیه می کنیم. اما باید بدانید که جواب های نگران کننده این آزمایش ها به معنی تولد فرزند غیر عادی نیست. این آزمایش ها قطعاً به هیچ عنوان برای تشخیص بیماری های مادر زادی طراحی نشده اند؛ نتایج غیر طبیعی آن ها به معنای قطعیت نقص مادرزادی درنوزاد نیست، نتایج قطعیت نقص مادر زادی در نوزاد نیست، نتایج غیر طبیعی باید با انجام آزمایش های تکمیلی دیگری، پیگیری و تأیید شوند.
آزمایش های غربالگری به 2 صورت انجام می شوند.

xa0تست های غربالگری (غربالگری مرحله اول بارداری و غربالگری مرحله دومxa0بارداریxa0)، به مجموعه ای از بررسی های آزمایشگاهی وسونوگرافی گفته می شود که در مراحل مختلف انجام شده و هدف آن هم این است که مادران باردار را از یکسری سندرم ها و نقایص جنینی (نه همه ی نقایص)xa0 غربال کرده و آنها را در گروه های کم خطر یا پر خطر قرار دهد .

در کنار هدف اصلی غربالگری بارداری ، که تعیین خطر ابتلای جنین به 3 سندرم (داون – ادوارد – پاتو) و نقایص لوله ی عصبی (NTDs) می باشد ، گاهی می توان به صورت جانبی ، به ریسک بیماریهای زیر نیز پی برد:

برآورد خطر بیماری ایکتیوزیس (ichthyosis) با پایین بودن سطح استریول
برآورد خطر بیماری SLOS xa0با پایین بودن سطح استریول
برآورد احتمال ابتلای مادر به مسمومیت بارداری (پره اکلامپسی) با افزایش inhibin-A وxa0 B-HCG و AFP و کاهش استریول و PAPP-A

در مورد غربالگری در بارداری باید بدانید :

آزمایش غربالگری، تشخیص نیست .فقط مشخص میکند که کدام مادر ، پر خطر است و نیاز دارد که بررسی شود .

یک آزمایش غربالگری طبیعی، هیچ ضمانتی نمی کند که جنین شما کاملا طبیعی و سالم به دنیا بیاید. چون یک سری از نقایص، اصلا در حیطه ی آزمایش غربالگری در بارداری نیست . مثل شکاف کام و …

در مقابل ، اگر مشکلی در نتایج غربالگری دیده شود، تا زمان انجام یک تست تشخیصی (مثل آمنیوسنتز) ، نظر خاصی نمی شود داد.

آزمایش غربالگری برای چه کسانی است ؟

با توجه به اینکه نقایص و سندرم های مورد بررسی، در خانواده هایی که هیچ سابقه ای ندارند، نیز به میزان کافی دیده می شود ، بنابراین توصیه می شود همه ی خانم ها در هر سنی ، تست های غربالگری را انجام دهند .

غربالگری مرحله اول

نام های دیگر : دبل مارکر – غربالگری سه ماهه اول

زمان انجام غربالگری مرحله اول :

از 11 هفته و صفر روز تا 13 هفته و 6 روز .

غربالگری مرحله اول چه چیزی را بررسی میکند:

احتمال خطر سندرم داون (تریزومی21) و سندرم پاتو (تریزومی 13) و سندرم ادواردز (تریزومی 18)

شامل : یک آزمایش خون + یک سونوگرافی برای بررسی ضخامت پشت گردن (NTxa0) و وجود استخوان بینی ( NBxa0)

درباره ی آزمایش خون غربالگری مرحله اول:

نام دیگر آن : آزمایش دبل مارکر

هدف آنxa0 ، اندازه گیری 2 هورمون free-B-HCG xa0xa0و PAPP-A xa0xa0خون مادر می باشد .

نیازی به ناشتایی ندارد . مثل آزمایشهای معمولی است که تا کنون انجام داده اید .

در هر ساعت از شبانه روز قابل انجام است .

درباره ی سونوی NTxa0:

روش انجام آن مثل سونوگرافی های معمولی است (از روی شکم) . اما xa0با روش خاصی، ضخامت پشت گردن جنین و وجود استخوان بینی در جنین بررسی می شود . این سونوگرافی باید توسط سونوگرافیست ماهری که گواهینامه ی انجام آن را دارد انجام شود . کوچکترین خطایی در اندازه گیری عدد ان تی ، می تواند نتیجه ی غربالگری xa0را تغییر دهد.

سونوی ان تی- سونوگرافی ان تی چیست؟

 

عدد NTxa0(ضخامت پشت گردن جنین ) ، در جنین های مبتلا به سندرم داون ، افزایش نشان میدهد .

دیده شدن استخوان بینی ، نشانه ی خوبی است . اما مشاهده نشدن آن ، نیاز به پیگیری مجدد در هفته های آینده دارد.

اگر آزمایشات هیچ مشکلی نداشته باشد ، اما عدد NTxa0بالاتر از حد مشخص است، فقط در موارد زیر آزمایشات دقیق تر مثل آمنیوسنتز نیاز است :

عدد NTxa0بالای 3 باشد + مادر بالای 35 سال سن داشته باشد.

عدد NTxa0بالای 4 باشد xa0+ مادر زیر 35 سال سن داشته باشد .

تمام زنان ( در هر سنی ) اگر عدد ان تی بالاتر از 3 و نیم داشته باشند ، باید در 18 تا 20 هفتگی اکوی قلب جنین انجام دهند .

نتیجه ی غربالگری مرحله اول:

نتیجه ی غربالگری مرحله اول حاملگی بصورت برآوردی از آزمایشات و نتیجه ی سونوگرافی xa0و سن مادر گزارش می شود و این نتیجه به ما می گوید که آیا لازم است مادر تست های تشخیصی دقیق انجام دهد یا نه .

وقتی ریسک xa0غربالگری مرحله اول xa0پایین است ،xa0 این بدین معناست که شما از نظر ابتلای جنین به سندرم داون و سندرم ادوراد و سندرم پاتو در گروه کم خطر قرار دارید . اما این خطر درشما ، هنوز صفر نیست. اما به قدری پایین است که ارزش بررسی های دیگر را ندارد .

وقتی ریسک غربالگری مرحله دومxa0بالاست ، این به این معنی است که احتمال ابتلا در جنین شما به اندازه ای کافی است که ارزش ش را دارد بررسی های بیشتری انجام دهید .

تفسیر جواب غربالگری مرحله اول :

پس از اینکه جواب غربالگری مرحله اول را دریافت xa0کردید ، با توجه به نتیجه ، در یکی از گروه های زیر قرار می گیرید:

1.پرخطر (اسکرین مثبت / غربالگری مثبت / high risk )

اگر عدد ریسک شما 1:50 و بالاتر باشد (مثلا مخرج کوچکتر شود .مثل 1:42 ) در گروه پرخطر هستید و باید آزمایشهای اختصاصی تر برای تشخیص قطعی انجام دهید .

2.ریسک متوسط

اگر نتیجه ی غربالگری شما عددی بین 1:50 و 1:200 باشد ، شما در گروه خطر متوسط قرار دارید . برای این گروهxa0 ، می توانیم صبر کنیم تا 15-16 هفته تا تست ترکیبی (سکوئنشنال) را انجام دهند .

3.کم خطر (اسکرین منفی /غربالگری منفی /low risk )

اگر نتیجه ی نهاییxa0 ریسک کمتر از 1:200 را نشان دهد ، (مثلاxa0 1:2500) ، نیازی به کار خاصی نیست . این مادر فقط جهت بررسی نقایص لوله ی عصبی (مغز و نخاع) ، در هفته های 15-16 به آزمایشگاه ارجاع داده می شوند تا میزان آلفافیتوپروتیین محاسبه شود .

 

 

غربالگری مرحله دوم (کوآدر مارکر )

غربالگری مرحله دوم بارداری شامل یک آزمایش است که چهار مارکر زیر را اندازه گیری xa0میکند :

استریول xa0(UE3) – اینهیبین آ xa0– HCG xa0– xa0آلفا فیتو پروتیین

اگر اینهیبین آ سنجش نشود ، این آزمایش ، تریپل مارکر نام می گیرد .

زمان انجام غربالگری مرحله دوم حاملگی: از 14 هفته و صفر روز تا 22 هفته و 6 روز می باشد . اما بهترین زمان انجام مرحله دوم بارداری، 15-16 هفتگی می باشد .

این آزمایش نیز بطور معمولی مثل آزمایشهای دیگر انجام می شود . نیازی نیز به ناشتایی نداشته و در هر ساعتی از شبانه روز قابل انجام است .

چه چیزی را بررسی میکند ؟ علاوه بر سنجش مجدد خطر سندرم داون و سندرم ادوارد و سندرم پاتو ، خطر نقایص لوله عصبی نیز برآورد می شود .

xa0نتیجه ی غربالگری مرحله دوم :

پس از دریافت جواب آزمایش غربالگری مرحله دوم ، شما در یکی از گروه های زیر قرار میگیرید:

1- اسکرین مثبت ( پرخطر – high risk): در صورتی که ریسک ابتلا ، xa0بیشتر از 1:250 باشد، پس از تأیید سن جنین، مادر برای مشاوره و xa0انجام آمنیوسنتز ارجاع داده میu200cشود. در صورتی که سن جنین با سن گزارش شده در جواب آزمایش بیش از 7 روز اختلاف داشته باشد مادر برای محاسبة مجدد ریسک به آزمایشگاه ارجاع داده میu200cشود. در صورتی که برای تعیین سن جنین از LMP (اولین روز از آخرین قاعدگی) استفاده شده باشد حتماً باید پیش از انجام آمنیوسنتز، یک سونوگرافی برای تأئید سن جنین انجام شود.

اگرxa0 جواب آمنیوسنتز طبیعی بود، باید این زنان از نظر پیامدهای نامطلوب بارداری جزء گروه پرخطر قرار گیرند و مراقبتu200cهای دوران بارداری برای آنها افزایش یابد (از جمـــله انجام آنومالی اسکن در هفتهu200cهای 20-18، سونوگرافی هفتة 24 حاملگی برای رد IUGR، کنترل فشار خون، کنترل دفع ادراری پروتئین، کنترل ترشحات واژن برای رد عفونت و…).

2- xa0ریسک متوسط (borderline risk): در صورتی که ریسک سندرم داون بین xa01:400تا 1:250 باشد، انجام سونوگرافی تفصیلی در هفته 20-18 توصیه میu200cشود. همچنین وجود سطح غیرطبیعی مارکرها نظیر:

– (AFP (MoM ≥2.5

– (hCG (MoM ≥3.0

– (Inhibin A (MoM ≥3.0

– (uE3 (MoM ≤0.4

سبب افزایش احتمال پیامدهای نامطلوب بارداری شده، ضرورت مراقبت های دوران بارداری را افزایش می دهد.

3- گروه اسکرین منفی (low risk): ریسک به دست آمده از 1:400 کمتر است. در این صورت غربالگری سندرم داون پایان میu200cپذیرد.

طبق توصیة آخرین راهنمای BCPGSP، انجام سونوگرافی تفصیلی سه ماهه ی دوم در هفتة 20–18 باید به تمام زنان باردار پیشنهاد شود. اگر در این سونوگرافی هیچu200cگونه نشانه ی xa0مربوط به سندرم داون وجود نداشته باشد، میu200cتوان ریسک تریزومی 21 را تا 50% کاهش یافته قلمداد کرد.

 

دوشنبه 22 آگوست 2016

 

مراقبت هاي دوران بارداري

 

xa0مسلما مراقبت هاي دوران بارداري نقش به سزايي در سلامت مادر و كودك داشته و از عوارض مادرو كودك به مقدار زيادي جلوگيري مي كند.هدف از مراقبت هاي دوران بارداري تولد فرزندي سالم با تضمين سلامتي مادر است. اين مراقبت ها مجموعه اي سازماندهي شده مي باشد، كه مي تواند مرگ ومير جنين را به ميزان 40% كاهش دهد.سلامت دوران بارداري به سلامت پيش از بارداري( شامل تا يكسال قبل از باردار شدن) بستگي دارد.

 

طول مدت حاملگي :

 

دانستن سن دقيق حاملگي بر حسب هفته ، جهت كنترل سلامت جنين ضروري است.حاملگي را به سه قسمت مساوي 3 ماهه تقسيم مي كنند . هر سه ماه شامل 14 هفته است كه مجموعا 42 هفته را در بر مي گيرد.متوسط مدت بارداري 280 روز يا 40 هفته مي باشد.مدت زمان زايمان طبيعي بين 38 تا 42 هفته متغير است. براي تعيين تاريخ احتمالي زايمان 7 روز به تاريخ اولين روز آخرين قاعدگي اضافه كرده وسه ماه به عقب بر مي گرديم. تعيين سن واقعي حاملگي در صورتي كه فرد قاعدگي هاي منظم 28 روزه داشته باشد، با اين روش بسيار دقيق است. بدون وجود قاعدگي هاي منظم و قابل پيش بيني، تعيين دقيق سن حاملگي با معاينه فيزيكي مشكل است و اغلب لازم است براي تشخيص سن حاملگي از سونو گرافي استفاده نمود.

 

ارزيابي جامع اوليه

 

هدف اولين ويزيت در دوران بارداري شامل : تاييد حاملگيxa0 ،تعيين وضع سلامتي مادر وجنين ،تعيينxa0 سن حاملگي ،شروع برنامه اي براي ادامه مراقبت هاي مامايي مي باشد. پس از تاييد حاملگي براي تاييد سلامت مادر لازم است يك سري آزمايشات تكميلي انجام شود كه در بخش مراقبت هاي ماه هاي مختلف دوران بارداري شرح داده خواهد شد.

اين مراقبت ها بايد از ماه اول بارداري شروع شود. لذا لازم است در هر زماني كه بارداري تشخيص داده مي شود پرونده ماماییxa0تكميل شود.البته اغلب، شروع مراقبت ها به علت تاخير در تشخيص ديرتر انجام مي شود. به هر حال مراقبت هاي معمول در هر دوره از بارداري متفاوت است.

معاينات دوران بارداري از ماه 1 تا 6 ، ماهانه يك بار ،ماه هاي 7و8 ماهانه دو بار وبعد از آن در ماه 9 به صورت هفتگي انجام مي شود.در صورت مراجعه زن باردار از ماه اول بارداري جمعا 14 مراقبت دوران بارداري انجام مي شود .با توجه به اين كه اغلب زنان از ماه اول بارداري مراجعه نمي كنند ،لذا اغلب تعداد مراقبت ها كمتر از آن خواهد بود . در هر حال مطلوب است كه يك زن باردار در كل دوران بارداري حداقل 6 بار مراقبت شود.

صداي قلب جنين را با گوشي مامايي در هفته 20 و با اولتراسوند در هفته 8 حاملگي مي توان شنيد. ارتفاع رحم پس از خالي كردن مثانه بايد اندازه گيري مي شود . در سن حاملگي 31-20 هفته ارتفاع قله ي رحم از بالاي استخوان عانه بر حسب سانتي متر با سن بارداري برابر است.

xa0

در اولين مراجعه زن باردار آزمايشات زير بايد انجام شود:

 

غلظت خون و گروه خوني ( در صورت ار هاش منفي بودن خانمxa0و ارهاش مثبت همسرxa0لازم است مورد بررسی بیشتر قرار گیرند) ، BT, CT، اوره ، كراتينين، قند خون ناشتا و آزمايش ادرار. در صورت لزوم كشت ادرار نيز انجام مي شود. در صورت لزومxa0آزمايشات ايدز ، HBSAgو سونوگرافي جزو آزمايشات روتين دوران بارداري درنظر گرفته میxa0شود. آزمايش قند خون پس از ماه 5 نيز يك بار ديگر بايد درخواست شود.

 

نكاتي كه در هر بار مراقبت زن باردار بايد رعايت شود :

 

1-xa0xa0xa0xa0 در هر زمان از بارداري كه زن باردار مراجعه نمايد بايد مراقبت هاي دوران بارداري شروع شود.

2-xa0xa0xa0xa0 در هر بار مراجعه زن باردار لازم است فشار خون ، وزن ، علائم كم خوني و ورم كنترل شود.

3-xa0xa0xa0xa0 زمان مراجعه بعدي تعيين وxa0به مادر گوشزد شود.

4-xa0xa0xa0xa0 در هر مراجعه زن باردار از علائم خطر و شكايات سوال شود.

 

  • بايد به زن باردار گوشزد كرد كه در هر موقع از شبانه روز،در صورت مواجهه با هر يك از علائم هشدار دهنده زير سريعا جهت معاينات لازم به بيمارستان مراجعه كند:

xa0

هر گونه خونريزي يا لكه بيني از واژنxa0 ، سردرد شديد يا مداومxa0xa0 ، تاري ديد ، دوبيني و ظهور لكه يا نقطه تاريكي در ميدان ديد، سر گيجهxa0 ،درد شكم و پايين جناغ سينه، استفراغ مداوم، تب يا لرز،دفع ادرار دردناك، كاهش مقدار دفع ادرار ،خروج مايع از واژن ،تغيير محسوس در شدت يا تناوب حركات جنين ( كمتر يا بيشتر از حد معمول ) ، استفراغ تمام غذاهاي خورده شده و مداوم در سه ماه اول بارداري و هر نوع استفراغ بعد از ماه پنجم، افزايش سريع وزن بدن ،تنگي نفس xa0،غش و بيحالي مكرر

 

  • در صورتي كه xa0در حين معاينه به هر يك از يافته هاي زير برخورد کردید بايد مورد بررسی بیشتر و دقیق تر قرارگیردxa0:

 

نشنيدن صداي قلب جنين پس از ماه 4 ،غير طبيعي بودن يا تغيير ناگهاني در معاينات ( وزن ، فشار خون )، بروز علائم كم خوني به خصوص در ماه هاي آخر ،غير طبيعي بودن اندازه رحم ( كوچك تر يا بزرگ تراز حد معمول) ،نتيجه ي غير طبيعي آزمايشات ، مادر در معرض خطر به واسطه بيماري هاي زمينه اي يا سابقه قبلي بارداري كه در بخش بعدي توضيح داده خواهد شد.

 

اقدامات انجام شده متناسب با سن بارداري به قرار زير است :

 

ماه اول

 

از آنجايي كه اغلب شناسايي زن باردار تا ماه سوم بارداري يا بعد از آن نيز به تأخير ميu200cافتد، لذا خدمات ارائه شده در اولين مراقبت مادر باردار مشابه مراقبت ماه اول بوده و به قرار زير مي باشد:

xa0xa0 در ماه اول بارداري يا بار اول مراقبت، پس از تأييد حاملگي با تست حاملگي، اولين اقدام ، تشكيل پروندي ماماییxa0و ثبت كليه ي اطلاعات مربوط به مادر باردار در پرونده مربوطه مي باشد.سپس آزمايشات روتين بارداري همانطور كه در قبل به آن اشاره شد ، درخواست مي شود .

  • معاينات لازم شامل : معاينه پستانها، وضعيت قسمت داخل پلك پايين چشم از نظر كم خونيxa0،اندازهu200cگيري قد، وزن و فشار خون مي باشد.
  • تعيين زمان تقريبي زايمان بر اساس اولين روز آخرين قاعدگي ( ازتاريخ مورد نظر سه ماه كم كرده و 7 روز به آن اضافه مي كنيم. يعني اگر اولين روز آخرين قاعدگي زني 5 مرداد 83 باشد زمان تقريبي زايمان 12 ارديبهشتxa0 سال 84 خواهد بود) محاسبه مي شود.
  • وضعيت واكسيناسيون مادر را بررسي و در صورت نياز واكسن توام بزرگسال تلقيح مي شود.
  • از مادر در مورد وجود خونريزي يا لكه بيني و يا هر نوع شكايت ديگر سئوال مي شود.
  • در اين ماه لازم است جهت زن باردار تجويز قرص یدوفولیکxa0 شروع شود. در صورتي كه فرد قبل از بارداري مراجعه نمايد بهتر است اين قرص از سه ماه قبل از بارداري شروع شود.اين كار ناهنجاري هاي عصبي جنين را به شدت كاهش مي دهد.

 

ماه دومxa0 و سوم

 

xa0در اين ماه اقدامات زير را انجام دهيد:

  • معاينات = اندازهu200cگيري وزن و فشار خون مادر باردار و مقايسة آن با اندازه ي وزن ماه قبل، بررسي ملتحمه چشم از نظر كم خوني، پرسش از شكايات مادر و و علائم خطر. اولين معاينه دهان و دندان در اين ماه بايد انجام شود.
  • درخواست ازمایشات غربالگری و سونوگرافی تعیین سلامت
  • در صورت بروز خونريزي و يا لكه بيني، استفراغ هاي مكرر و غير طبيعي بودن معاينات،xa0نیاز به بررسی بیشتر وجود دارد.
  • تجويز قرص یدوفولیکxa0طبق روال ماه قبل

ماه چهارم

 

در اين ماه اقدامات زير را انجام دهيد :

  • معاينات = اندازهu200cگيري وزن ،فشار خون مادر باردار و مقايسة آن با اندازه ي وزن ماه قبل، بررسي ملتحمه چشم از نظر كم خوني ،تعيين سن تقريبي حاملگي از روي شكم با استفاده از سانتي متر يا پهناي انگشت و ثبت نتيجه در پرونده فرد
  • در صورت بروز خونريزي و يا لكه بيني يا غير طبيعي بودن معاينات ( وزن و فشار خون ، اندازه رحم) لازم استxa0بررسی بیشتری صورت گیرد.
  • تجويز قرص یدوxa0فوليك طبق روال قبل ادامه مي يابد.

xa0

ماه پنجم و ششم

 

  • معاينات = اندازهu200cگيري وزن ،فشار خون مادر باردار و مقايسه ي آن با اندازه ي وزن ماه قبل، بررسي ملتحمه چشم از نظر كم خوني تعيين سن تقريبي حاملگي از روي شكم با استفاده از سانتي متر يا پهناي انگشت و ثبت نتيجه در پرونده فرد انجام مي شود.در ماه پنجم قله رحم معمولا به حدود ناف مي رسد. صداي قلب جنين در اين ماه توسط گوشي مامايي قابل سمع است. معاينه دهان و دندان نوبت دوم در اين ماه لازم مي باشد.حركات جنين در زناني كه قبلا زايمان نكرده اند از ماه 5 قابل احساس است.( در زناني كه سابقه ي زايمان قبلي داشته اند زودتر احساس مي شود )
  • تجويز قرص آهن روزانه يك عدد از اين ماه شروع مي شود . اين قرص بهتر است شب ها قبل از خواب ميل شود تا علائم گوارشي آن كاهش پيدا كند. البته مصرف قرص آهن قبل از اين ماه بلامانع است ولي به علت وجود علائم گوارشي زن باردار معمولا از اين ماه قرص آهن مصرف مي شود.
  • در ماه پنجم يك بار ديگر قند خون لازم است كنترل شود.
  • از اين ماه مي توان به جاي یدوxa0فوليك از مولتي ويتامين استفاده نمود.مولتي ويتامين ساده ي روزانه يك عدد xa0از هفته 16 الي 20 شروع مي شود.
  • در صورت بروز علائم دال بر كم خوني ، خونريزي و لكه بيني ، معاينات غير طبيعي زن باردار به پزشك ارجاع مي شود.
  • تا اين ماه زن باردار ماهانه يك بار جهت مراقبت مراجعه مي كند.

ماه هفتم و هشتم

 

  • معاينات = اندازهu200cگيري وزن ،فشار خون مادر باردار و مقايسة آن با اندازه وزن ماه قبل، بررسي ملتحمه چشم از نظر كم خوني تعيين سن تقريبي حاملگي از روي شكم با استفاده از سانتي متر يا پهناي انگشت ، صداي قلب جنين و ثبت نتيجه در پرونده فرد انجام مي شود. معاينه دهان و دندان نوبت سوم در اين ماه لازم مي باشد. معاينه لگن جهت بررسي وضعيت لگن در اين زمان انجام مي شود.
  • در صورت بروز خونريزي و لكه بيني ، علائم كم خوني ، عدم سمع صداي قلب جنين ،كاهش حركات جنين و معاينات غير طبيعي زن باردار ،xa0لازم استxa0بررسی بیشتری صورت گیرد.
  • تجويز قرص آهن و مولتي ويتامين طبق روال ماه قبل
  • در اين دو ماه لازم است زن باردار هر ماه دو بار مراجعه كند.

ماه نهم

 

  • معاينات = اندازهu200cگيري وزن ،فشار خون مادر باردار و مقايسة آن با اندازه وزن ماه قبل، بررسي ملتحمه چشم از نظر كم خوني تعيين سن تقريبي حاملگي از روي شكم با استفاده از سانتي متر يا پهناي انگشت ، صداي قلب جنين و ثبت نتيجه در پرونده فرد انجام مي شود. معاينه لگن جهت بررسي وضعيت لگن، اگردر ماه قبل انجام نشده است در اين ماه بايد انجام داد.
  • در صورت بروز خونريزي و لكه بيني ، علائم كم خوني ، عدم سمع صداي قلب جنين ،كاهش حركات جنين، معاينات غير طبيعي زن باردار ،xa0لازم استxa0بررسی بیشتری صورت گیرد.
  • تجويز قرص مولتي ويتامين و آهن روزانه يك عدد طبق روال ماه قبل
  • توصيه ي محل زايمان
  • توصيه به مراجعه دوران پس از بارداري مادر در 10 روز اول براي بار اول و روز 40-11xa0 پس از زايمان براي مراقبت بار دوم انجام مي شود.در اين زمان مادر مي تواند اطلاعات كامل در مورد نحوه ي شير دهي و مراقبت از فرزندش را كسب كند.البته مراقبت بعد از زايمان را تا روز 45 نيز مي توان انجام داد چرا كه بدن مادر در اين مدت تغيير چنداني نمي كند.
  • در اين ماه زن باردار لازم است هر هفته جهت مراقبت مراجعه نمايد.

به مادر هر ماه آموزش هاي لازم داده مي شود. در ماه هاي آخر در خصوص نحوه ي شير دهي و نحوه ي مراقبت از نوزاد و پستان ها در دوران شير دهي ، زمان شروع روش هاي پيشگيري از بارداري آموزش داده مي شود.

 

نكات قابل توجه :

 

  • كاهش هموگلوبين زن باردار به كمتر از 11 ميلي گرم در دسي ليتر ،كم خوني در نظر گرفته شده و لازم است درمان كم خوني تحت نظر پزشك انجام شود.
  • xa0فشار خون بالاي 140/90xa0یا افزایش 30/15 نسبتxa0به فشارخون قبلی در هر حال غير طبيعي مي باشد. لازم است زن باردار قبل از اندازه گيري فشار خون مدتي استراحت نمايد.
  • ميزان افزايش وزن طبيعيxa0 بين 6 تا 18 كيلوگرم بسته به فيزيك بدني زن باردار متغير است.
  • قرص آهن و مولتي ويتامين از هفته ي 16 تا 20 شروع شده وتا 3 ماه پس از زايمان ادامه مي يابد.
  • مصرف ويتامين آ بيش از حد مجاز مي تواند منجر به ناهنجاري شديد در جنين گردد لذا از مصرف خود سرانه ويتامين ها در دوران بارداري بايد اجتناب شود.

 

  • خطر حاملگي در زنان در موارد زير به علت افزايش احتمال عوارض مادر و جنين افزايش مي يابد.

 

  1. حاملگي با سن بالاي 35 سال يا كمتر از 20 سال و فاصله تولد كمتر از 3سال و تعداد حاملگي 4 بار و بيشتر
  2. زنان با قد كوتاهتر از 145 سانتي متر
  3. چند قلويي
  4. سابقه هر يك از مواردxa0 مرده زايي ، سقط ، مول هیداتیفرم،زايمان زودرس و دير رس ، تولد نوزادxa0با وزن بيشتر از 4 كيلو گرم يا كمتر از 2500 گرم، زايمان سريع يا طولانی،بيماري ارثي و فاميلي در زن و شوهر يا فرزندان ، سزارين xa0، ناهنجاري هاي رحمي ،نمايش هاي غير طبيعي جنين در زايمان هاي قبلي
  5. بيماري قلبي و عروقي ، كليوي ، ريوي ، بيماري قند ( يك زن باردار لازم است قبل از اقدام به بارداري نسبت به كنترل قند خون خود اقدام نمايد . قند خون بالا در زمان لقاح مي تواند منجر به ناهنجاري تكاملي در جنين شده و بالا بودن قند خون در تمام مراحل بارداري در رشد جنين اختلال به وجود مي آورد. ) xa0، تيروئيد، فشار خون بالا ، بيماري هاي خوني و كم خوني ، صرع ، اختلالات حركتي مانند فلج و در رفتگي استخوان لگن، بيماري هاي عفوني مانند سرخجه ، توكسو پلاسموز ، مالاريا ، سرطان
  6. گروه خون ار هاش منفي مادر و ار هاش مثبت شوهر در حاملگي دوم و به بعد در صورتي كه در هر يك از زايمان هاي قبلي يا سقط و خونريزي حين بارداري اقدامات لازم ( تزريق آمپول رو گام ) انجام نشده باشد.

 

 

مطالب مرتبط :xa0

 

1 یکشنبه 28 فوریه 2016

در دوران بارداری رژیم غذایی کامل و کافی ، سلامت و زیبایی شما را حفظ می کند و رشد نوزادتان را تأمین می کند . در قدیم عقیده داشتند که خوراک زن حامله بایستی دو برابر غذای زن عادی باشد ، البته درست است که زن حامله به مقدار بیشتری غذا احتیاج دارد ولی خوراک روزانه او نباید از حد معینی تجاوز کند زیرا زیاده روی در غذا نه تنها مفید نیست بلکه زیان آور است .

بدون شک یکی از بزرگترین آرزوهای تمامیu200cزنان، داشتن نوزادی سالم و تندرست است.به این جهت تمامیu200cمادران سعی بر آن دارند تا عوامل مؤثر بر بهبود روند بارداری و نتیجه آن را مورد بررسی قرار دهند و تا جای ممکن از عوامل زیانu200cآور دوری جویند.تغییرات زیادی در اثر بارداری در بدن مادر به وجود میu200cآید و عوامل زیادی در تعیین روند صحیح بارداری و نتیجه بارداری موثر هستند. یکی از مهمu200cترین و اصلیu200cترین نکات، تغذیه مادر باردارxa0 میu200cباشد.

زیرا رشد و نمو کامل جنین رابطه تنگاتنگی با تغذیه مادر داشته، تامین نیازهای او با دریافت مواد مغذی مادر عجین شده، تنها راه برآوردن نیازهای انرژی و ساختاری او به واسطه جفت است.به علاوه تغییرات فیزیولوژیک خاص این دوران را نیز باید مد نظر داشت چرا که متابولیسم موادغذایی و حتی نیاز به آنها در این مدت تغییر می یابد.اهمیت و ارزش غذا بستگی به نوع آن دارد نه به مقدار آن . مقدار غذای مصرفی روزانه متفاوت است و تا حدی با قد ، وزن و اشتهای زن ارتباط دارد .برخی از زنان باردار از ترس این که اگر غذای زیاد بخورند نوزادشان بزرگ می شود سعی می کنند که از میزان عادی خوراک روزانه خود بکاهند و برعکس گروهی دیگر از مادران برای این که نوزادشان کوچک نشود در خوردن غذا زیاده روی می کنند .در ماههای اول بارداری اشتها به غذا معمولا کم می شود ولی میل به خوردن بعضی از غذاها به علت ویار زیادتر می شود و در نتیجه عدم تعادلی در نوع و مقدار غذای مصرفی به وجود می آید و اگر رژیم مناسبی برای زن باردار انتخاب نشود وضع تغذیه به هم می خورد و عوارض گوناگونی ظاهر می شود . با پیشرفت غذا بارداری اشتهای زن به غذا زیادی می شود و حتی گاه به حدی می رسد که به اجبار باید از میزان عادی غذا نیز کم کرد.غذایی که زن باردار میل می کند بعد از هضم جذب می شود و وارد جریان خون می گردد و سپس مورد استفاده بدن و جنین قرار می گیرد . در برنامه غذایی روزانه علاوه بر مواد قندی ، چربی و نشاسته ای که حرارت و انرژی تولید می کنند مواد دیگری از قبیل ویتامین ها و مواد معدنی وجود دارند که برای فعالیت سلولهای بدن بسیار مفیدند و کمبود آنها در بدن ایجاد ناراحتی می کنند .کلسیم یکی از مهمترین مواد معدنی است که همرا با مواد پروتئینی برای تشکیل اسکلت استخوانی جنین بسیار اهمیت دارد . مواد معدنی و ویتامینها به مقدار فراوان در انواع سبزی و میوه وجود دارد ولی از آنجا که اینن مواد احتیاجات زن را در موقع بارداری تأمین نمی کنند ، مادران باردار علاوه بر مقداری که برای بدن خود لازم دارند باید از مواد یاد شده نیز استفاده کنند تا احتیاجات جنین بر طرف گردد .xa0

 

خوراک روزانه زن باردار از نظر اهمیت و ارزش غذایی به هفت گروه تقسیم می کنند:

xa0گروه اول :xa0

شامل شیر و مواد ترکیب شده از شیر .

شیر به دلایل زیر کاملترین و سالمترین غذای طبیعی محسوب می شود

۱ ) مقدار زیادی مواد معدنی مختلف چون کلسیم و فسفر دارد که برای تشکیل استخوان ها و دندان نوزاد لازم است .

۲ ) یک منبع بسیار عالی از پروتئین استت که به راحتی هضم و جذب می شود و برای ساختن بافتهای بدن مورد استفاده قرار می گیرد

۳ ) دارای مقدار زیادی ویتامین های گوناگون است ، مانند ویتامین A که برای رشد و تکامل جنین لازم است و همچنین ویتامین B .

مصرف روزانه شیر به طور متوسط یک لیتر و یا دو پیمانه در روز است که می توان به صورت ساده ، سرد و یا گرم و یا مخلوط با کاکائو میل نمود . شیر پاستوریزه از شیر خشک به مراتب بهتر است .

گروهی از زنان باردار از ترس چاق شدن از خوردن شیر خوداری می کنند . مسلما مقدار چربی در شیر چندان زیاد نیست به خصوص اگر شیر به تنهایی بخواهد جای غذای معمولی را بگیرد ، کالری لازم برای سوخت بدن تأمین می شود و زن لاغر می شود در حقیقت چاقی زن مربوط به مواد دیگر نشاستهای و قندی است که همراه با شیر مصرف می شوند .

بهترین غذای جانشین شیر ، پنیر و ماست هستند . پنیر تمام مواد غذایی شیر به استثنای مواد قندی را با غلظت زیاد در خود دارد و بنابراین بهتر است که با مواد قندی مصرف شود . ماست هم به خصوص در فصل تابستان بسیار مطبوع است و خاصیت غذایی زیادی همانند شیر دارد .

 

گروه دوم :

شامل سبزی های سبز و زرد مانند اسفناج ، کاهو ، انواع لوبیا ، عدس ، نخود فرنگی ، فلفل سبز و قرمز، انواع کلم ، ترب ، هویج ، کدو و سیب زمینی .

از میان سبزی های یاد شده کلم و اسفناج به سبب داشتن مقدار کافی آهن و ویتامینxa0 بر انواع دیگر برتری دارد . همه این سبزیها که سرشار از ویتامین های گروه A و مواد معدنیهستند به طور خام ، در سالاد و یا به صورت پخته مصرف می شوند ولی باید دقت کرد که به مدت کوتاه و در آب کم حرارت داده شود تا زیاد پخته نشود و ویتامین های موجود در آنها در اثر حرارت از بین نرود . آبی که از پختن سبزی به دست می آید چون دارای مقدار زیادی ویتامین و مواد معدنی است نباید دور ریخته شود و بهتر است که با سوپ مصرف شود .

 

گروه سوم :

شامل سبزی هایی مانند کلم خام ، گوجه فرنگی و میوه های تازه و مرکبات .

این مواد که دارای ویتامین C می باشند بایستی دو مرتبه و یا بیشتر در روز مصرف شوند . این ویتامین به مقدار فراوان در پرتقال و لیمو و دارابی و در گوجه فرنگی و سرانجام در کلم خام یافت می شود . در موقع بارداری ، احتیاج بدن به ویتامین دو برابر می شود و به همین جهت زنان باردار باید انواع میوه و سبزی بیشتر مصرف کنند .

برخی از زیباشناسان اعتقاد دارند که لطافت پوست ، قیافه شاداب و چهره زیبا ارتباط زیاد با مواد غذایی دارد که بیشتر از میوه ها و سبزیهای خام و تازه تشکیل شده باشد .

 

گروه چهارم :

شامل گوشت ، جوجه ، ماهی و تخم مرغ .

این مواد پروتئینی در زمان حاملگی به منظور رشد جنین ، جفت ، رحم پستان و افزایش حجم خون مادر باید مصرف شوند .

یک یا دو عدد تخم مرغ برای زن باردار هر روز صبح غذای خوبی است ، زیرا در زرده تخم مرغ مقادیر زیادی آهن ، ویتامین و مواد تشکیل دهنده بافتهای بدن وجود دارد . آهن یکی از عناصر لازم برای تشکیل هموگلبین یا ماده اصلی گلبول قرمز خون می باشد و در حقیقت همین ماده است که باعث قرمزی خون می شود و اشخاصی که آهن بدنشان کم است به علت کمبود هموگلبین کم خون می شوند و رنگ پریده به نظر می رسند . در ماههای آخر بارداری مادران مقادیر زیادی از آهن را که از راه غذا جذب می نمایند به جنین داخل شکمشان منتقل می کنند و در نتیجه گروه نسبتا زیادی از آنان به علت کمبود جذب آهن در بدن مبتلا به کم خونی می شوند . جنین از طرف دیگر مقادیر زیادی از آهن را در کبد خود ذخیره می کند تا برای مدت چند ماه پس از تولد که تنها به وسیله شیر تغذیه می کند از ذخیره آهن برای رفع احتیاج بدن خود استفاده کند .

در گذشته خوردن گوشت را برای زنان باردار مضر می دانستند به همین دلیل کم خونی ها و سایر بیماریها ی دیگر به علت کمبود مواد پروتئینی در بدن فراوان دیده می شد .

امروزه ، اغلب پزشکان معتقدند که مقدار متعادل گوشت در غذای روزانه نه تنها ضرری ندارد بلکه مفید نیز می باشد . از گوشت گاو و گوساله و گوسفند می توان به صورت کباب و یا غذای پختنی مطابق سلیقه و ذوق شخصی استفاده کرد . ماهی آزاد هم غذایی مطبوع و مغذی است بشرط این که شور نباشد . جگر به صورت کباب و یا نیم پز

هفته ای یک بار در برنامه غذایی شما مفید است زیرا علاوه بر ارزش غذایی ، به علت داشتن مواد معدنی و عناصری مانند آهن و مس که در تشکیل خون به کار می روند مقدار قابل ملاحظه ای ویتامین های گوناگون دارد که در مجموع برای جلوگیری و درمان کم خونی مفید است .

 

گروه پنجم :

شامل نان ، جوانه گندم و حبوبات .

نانی که از آرد گندم و پوست آن تهیه می شود به رنگ زرد مایل به قهوه ای است و ارزش غذایی و ویتامین زیاد دارد ولی نانی که از آرد سفید به دست می آید ارزش غذایی کمتری دارد زیرا در پوست گندم مقدار زیادی آهن و ویتامین ها ی گوناگون از گروه B و E یافت می شود .

کمی ویتامین B در بدن انسان سبب ورم و درد اعصاب ، کم اشتهایی و حالت تهوع و اختلالات گوارشی می شود . در موقع بارداری احتیاج بدن به ویتامین زیادتر می شود .

بنا به عقیده بسیاری از پزشکان کمبود ویتامین B و E در نیمه اول بارداری در انسان سبب سقط جنین و در نیمه دوم بارداری سبب تندرستی نوزاد می شوند . بنابراین لازم است علاوه بر نان سفید از نانهای دارای پوست غلات مانند جو ، نان سیاه و یا انواع بیسکویت های سبوس دار استفاده کرد .

آردهایی که امروزه با آسیابهای ماشینی تهیه می شوند به اندازه کافی ویتامین ندارند و بنابراین ارزش غذایی آنها کمتر است ولی آردی که در قدیم توسط آسیاب های سیگی تهیه می شد چون شامل قسمت داخلی و خارجی گندم بود مقدار ویتامینش زیادتر و در نتیجه مقوی تر بود .

گروه ششم : شامل سیب زمینی و انواع سبزی مانند کاهو ، گل کلم ، ذرت ، خیار ، قارچ ، پیاز ، ترب ، چقندر ، بادمجان ، ریواس ، کدو و سرانجام انواع میوه فصل .

این دسته از سبزی ها به علت دارا بودن مواد قندی دارای ارزش غذایی بالا و علاوه بر آن مقدار زیادی ویتامین های گوناگون هستند .

 

گروه هفتم :

شامل مواد روغنی ، انواع کره گیاهی و کره حیوانی .

کره به علت دارا بودن چربی و طعم مطلوب زیاد مصرف می شود مخصوصا اگر همراه با نان باشد چون حرارت زیاد تولید می کند پر انرژی است و از طرف دیگر دارای مقدار زیادی ویتامین نیز هست .

موقعی که وزن بدن شما در موقع بارداری از حد معمول تجاوز می کند باید از خوردن غذاهای بسیار چرب پرهیز کنید زیرا علاوه بر این که دستگاه گوارش قادر به هضم و جذب چربی اضافی نیست ، بدن نیز مقدار اضافی را به حالت چربی در خود ذخیره کرده و این امر سبب چاقی زیاده از حد می شود . پس مصرف چربی ها در دوران بارداری باید در کمال احتیاط صورت گیرد .

 

صورت غذایی روزانه زنان باردار

۱ ) شیر نیم تا یک لیتر در روز

۲ ) حدود ۲۰۰ گرم پنیر

۳ ) گوشت معمولی ، جوجه ، ماهی ، تخم مرغ و جگر سیاه هفتهxa0 یک بار ( یک وعده یا بیشتر )

۴ ) سبزی های با برگ سبز و یا سبزی های زرد ( یک وعده یا بیشتر )

۵ ) سیب زمینی ، انواع سبزی ، میوه به صورت مرکبات و میوه های فصل ، گوجه فرنگی ، کلم خام (دو وعده یا بیشتر )

۶ ) مقداری کره در هر وعده غذایی

۷ ) برنج و انواع حبوبات به میزان متوسط در یک وعده غذا

۸ ) نان سبوس دار یک برش در هر وعده غذا

۹ ) آب میوه تازه مانند پرتقال ، سیب ، انار و انگور

۱۰ ) آهن به شکل فروس سولفات

۱۱ ) آب معدنی دو فنجان در روز ، چای کمرنگ سه بار در روز

 

ویتامین (د) :

یکی از مهمترین ویتامین های لازم هنگام بارداری است زیرا بدن انسان به وسیله این ویتامین قادر است کلسیم و فسفر را از خارج بگیرد و تبدیل به استخوان بکند . اسکلت استخوانی و دندان نوزاد در داخل رحم احتیاج به کلسیم دارد و بنابرین وجود این ویتامین برای جذب کلسیم لازم است .

ویتامین D به مقدار زیاد در روغن ماهی وجود دارد و علاوه بر آن نور آفتاب نیز منبعی طبیعی و بسیار خوب برای تولیر ویتامین D در بدن است زیرا اگر برای مدت طولانی در معرض نور خورشید قرار بگیرید بعضی از چربیهای موجود در زیر پوست به ویتامین تبدیل می شوند و بنابراین موقع زمستان که آفتاب کم است و در بعضی از کشورها که آفتاب زیاد نیست تجویز روغن ماهی و یا ویتامین D برای زنان باردار در نیمه دوم بارداری ضروری است .

 

پرهیز غذایی در دوران بارداری:

تا زمانی که اشتهای کافی به غذا دارید و دوران بارداری را بدون ناراحتی طی می کنید معمولا نیاز به پرهیز ندارید و می توانید هر غذایی را که دوست داشته باشید میل کنید ولی دو نکته را باید همیشه در نظر داشته باشید .

۱ ) از خوردن غذاهای خیلی چرب و سنگین هضم مانند غذاهای سرخ کرده ، شیرینی های تازه و خامه دار ، ماهی های دودی و همچنین سبزی های فراوان خوداری کنید زیرا معده و سایر قسمتهای دسگاه گوارش به علت فشار رحم آن طوری که باید و شاید عمل هضم و جذب غذاها را انجام نمی دهند و ممکن است دچار سوء هاضمه شوید .

۲ ) از خوردن غذا های شور پرهیز کنید زیرا نمک بعد از آن که وارد خون شد از راه کلیه ها دفع می شود و چون هنگام بارداری دفع نمک به راحتی صورت نمی گیرد مقدار زیادی از آن در بافت های گوناگونxa0 بدن جمع می شود و آب را به خود می گیرد و بدین ترتیب باعث می شود قسمت های مختلف بدن ورم کنند . به همان نسبت که میزان مصرف نمک غذا اضافه می شود وزن بدن هم به علت تورم دست و پا زیادتر می گردد .

تا زمانی که علایم مسمومیت بارداری مانند بالا رفتن فشار خون ، تورم شدید اعضا و صورت و آلبومین در ادرار ظاهر نشده اند رژیم غذایی سخت ضروری نیست ولی با پیدا شدن یکی از این علایم فوق رژیم غذایی کم نمک و یا بی نمک لازم خواهد بود .

به خاطر داشته باشید که رژیم غذایی کم نمک این گونه نیست که از مقدار نمکی که به غذایتان اضافه می کنید بکاهید بلکه باید از خوردن غذاهای پر نمک مانند کالباس ، سوسیس ، ماهی دودی ، کباب شور ، خیار شور و آجیل خودداری کنید . برای اینکه غذای شما طعم مطلوبی داشته باشد می توانید از بعضی نمک های طبی که شور هستند ولی خاصیت نمکهای مورد مصرف در غذا را ندارند استفاده کنید . با رعایت رژیم غذایی کم نمک وزن بدن کاهش پیدا می کند و ورم اعضا نیز از بین می رود در صورتی که این علایم بر طرف نشد با مصرف داروهایی که ادرار را زیاد می کنند مقدار زیادی نمک از بدن دفع می شود و وزن بدن پایین می آید .

 

چربی :

غذاهای بسیار چرب و سرخ کرده علاوه بر این که هضمشان مشکل است سبب چاقی زیادتر از حد نیز می گردند . بنابراین موقعی که وزن بدن از اندازه طبیعی زیادتر می شود لازم است غذای مصرفی شما نیز کم چربی باشد . چاقی که مربوط به ذخیره چربی در بدن باشد بعد از زایمان به سختی از بین می رود و گاهی مدتها طول می کشد تا وزن بدن تا حد معمول کاهش پیدا کند .

 

مایعات :

در فصل تابستان مقدار مصرف آب روزانه به علت گرمی هوا و عرق کردن افزایش می یابد و بنابراین صرف مایعات فراوان ضرری ندارد ولی هنگامی که هوا گرم نیست ۴ تا ۵ لیوان آب در روز کافی است . در مواقعی که ورم دست و پا زیاد می شود و یا وزن بدن ناگهانی افزایش می یابد نباید در مصرف آّب و مایعات زیاده روی کنید .

آب میوه ، نوشیدنیهای غیر الکلی و دوغ جزء مایعات مناسب محسوب می شوند . مصرف چای و قهوه چنانچه از میزان معمول زیادتر نشود بی ضرر است .

 

زیاد شدن وزن بدن هنگام بارداری:

در سه ماه اول بارداری وزن بدن تقریبا ثابت می ماند و حتی گاهی اندکی کاهش ۱یدا می کند ولی از سه ماهگی به بعد وزن بدن به تدریج افزایش می یابد به طوری که بعد از شش ماهگی در حدود ۵۰۰ گرم در هفته به وزن اصلی اضافه می شود . وزن کل بدن مجموعا در تمام طول حاملگی به طور متوسط ۶ تا ۱۰ کیلو گرم افزایش پیدا می کند . بنابراین اگر وزن بدن از میزان ۵۰۰ گرم در هفته و یا در مجموع از ۱۰ کیلوگرم در تمام طول بارداری تجاوز کند باید رژیم غذایی کم نمک به کار برد تا علا یم مسمومیت بارداری ظاهر نشوند .

 

اعداد زیر علت افزایش وزن بدن را در جریان حاملگی نشان می دهند

۱ –xa0 وزن نوزادxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 ۳۵۰۰xa0 گرم

۲ – وزن جفتxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 ۵۰۰ گرم

۳ – مایع داخل کیسه جفتxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 ۶۰۰ گرم

۴ – اضافه وزن رحمxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 ۹۰۰ گرم

۵ – اضافه حجم خونxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 ۵۰۰ گرم

۶ – اضافه وزن پستان هاxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 ۷۰۰ گرم

و باقی مانده مربوط به جمع شدن ذخیره چربی و زیادی آب در بافتهای بدن است . افزایش وزن تا ۱۲ کیلو گرم تقریبا طبیعی است ولی از این میزان به بالا زیان آور است زیرا ممکن است عوارض گوناگونی مانند کمر درد به علت فشار روی ستون فقرات ، واریس و درد پا به علت فشار روی رگهای اعضای پایین ظاهر گردند و در نتیجه مادر بعد از زایمان به علت جمع شدن چربی در بدن چاق بماند .

بنابراین توجه به این تغییرات وتنظیم یک برنامه غذایی متناسب با آن در این دوران ضروری به نظر می رسد. هر خانم باردار احتیاجات غذایی خود را باید از همه گروهu200cهای مواد غذایی فراهم کند.در اینجا به طور خلاصه درباره هر گروه صحبت میu200cکنیم.

نان:

خانمu200cهای باردار تقریبا بیشترین نیاز خود را از این گروه فراهم میu200cکنند. البته این نکته قابل توجه است که بین نیاز و رفع احتیاج تفاوت قایل شویم.هر خانم در طول حاملگی، روزانه به ۳۰۰ کیلوکالری انرژی بیشتر نیاز دارد.اگر انرژی به میزان کافی نباشد، پروتئین بجای آن که جهت نقش حیاتی خود در رشد و تکامل ذخیره شود، به عنوان منبع انرژی مورد استفاده قرار میu200cگیرد.غذاهای این گروه دارای مقادیر بالای کربوهیدرات هستند که منبع اولیه انرژی میu200cباشند.

 

xa0حبوبات:
حبوبات یک منبع خوب برای پروتئین هستند که به عنوان سازنده بافتu200cهای بدن برای مادر و بچه میu200cباشد.در طی ۶ ماهه آخر حدود یک کیلوگرم پروتئین توسط مادر ذخیره میu200cشود.البته قسمت عمده پروتئین از منابع حیوانی مثل گوشت و مرغ میu200cباشد. بسیاری ازحبوبات غنی از آهن و ویتامین B هستند.

نیاز به آهن در جریان حاملگی زیاد میu200cشود و از آنجایی که نیاز به آهن درطی چهارماهه اول بارداری کم است، دراین مدت تجویز آهن اضافی ضرورتی ندارد ولی بعد از این باید علاوه بر رعایت رژیم غذایی، قرص آهن نیز مصرف شود.

 

سبزیجات :

سبزیجات میu200cتوانند مقدار زیادی از ویتامینu200cها از جمله” آ” و “سی” و مواد معدنی و فیبر را فراهم کنند.یکی از مشکلات خانمu200cهای باردار در دوران بارداری یبوست است که با مصرف سبزیu200cها این مشکل برطرف میu200cشود. نیاز به ویتامین C در حاملگی هفتاد درصد بیشتر از زمان غیرحاملگی است که یک رژیم معمولی خوب به راحتی این مقدار را در اختیار مادر قرار میu200cدهد.

کلم، حبوبات، سیب زمینی، اسفناج، دانهu200cهای سبز و گوجهu200cفرنگی غنی از ویتامینxa0 “سی” هستند و به جذب آهن موجود در غذاها کمک میu200cکنند. بدن ما ذخیره ویتامینxa0 “سی”دارد و با مصرف درست مواد غذایی احتیاج به این ویتامین براحتی فراهم میu200cشود. سبزیجات سبز تیره و زرد تیره مانند هویج یا زردک، سیب زمینی، فلفل سبز و کلم بروکلی سرشار از ویتامین ” آ” هستند که برای رشد و سلامت بدن مادر و جنین لازم است.

 

میوهu200cها:

میوهu200cهایی مثل پرتقال، گریپ فروت، نارنگی، لیمو و انگور منشا بسیار خوبی برای ویتامین “سی”xa0 هستند. هر خانم باردار میu200cتواند در روز چندین بار از این گروه استفاده کرده و نیاز خود را به ویتامینu200cهایی مثل “آ” و “سی”xa0 برآورده کند. بطورمثال آب میوه یا میوه تازه را با صبحانه یا بین غذا، میوه تازه یا خشک یا سالاد میوه را به همراه ناهار و کمپوت میوه را برای دسر و شام مصرف کند.

گوشت:

پروتئین که یک ماده اصلی برای مادر و نوزادش میu200cباشد به طور مشخص در این گروه وجود دارد. ویتامینی که تنها در این گروه وجود دارد ویتامین B۱۲ است. در مادرانی که گیاهخوار هستند، ذخایر ویتامین B۱۲ نوزادان آنها پایین است. مصرف مواد گوشتی برای رفع کم خونی و تامین آهن مورد نیاز بدن نیز با اهمیت است این گروه جزو گروهu200cهای اصلی غذایی برای مادران باردار به حساب میu200cآید که باید در وعدهu200cهای غذایی آنها گنجانده شود.

شیر و ماست:

محصولات لبنی میزان زیادی از احتیاجات غذایی را برآورده میu200cکنند، بخصوص کلسیم و پروتئین که در این مواد میu200cباشد.در طول حاملگی حدود ۳۰xa0 گرم کلسیم در مادر تجمع میu200cیابد که اکثر آن در اواخر حاملگی در جنین ذخیره میu200cشود.

کلسیم ماده اصلی در تشکیل استخوان و دندان است.اگر جذب کلسیم مادر کافی نباشد، جنین از کلسیم استخوانu200cهای مادر استفاده میu200cکند که این باعث میu200cشود مادر در آینده دچار استئوپروز یا پوکی استخوان شود.
هر خانم باردار باید سعی کند در روز حداقل یک لیوان شیر مصرف کند.اگر مادری از مزه شیر راضی نیست، باید آن را با اضافه کردن موادی مانند کاکائو و امثال آن برای خود قابل قبول سازد یا با اضافه کردن آن در سوپ یا پنیر رنده شده یا سالاد و یا هر طریقی دیگر آن را مصرف کند.

البته این شامل آن دسته از افراد که مشکل گوارش داشته قادر به تحمل شیر نیستند نمیu200cباشد که در این صورت به جای آن میu200cتوانند معادل آن یک فنجان ماست یا پنیر استفاده کنند و یا از روش درمان این مشکل بهره ببرند. اگر چه بستنی به علت شیر موجود در آن کلسیم دارد، ولی برایxa0 تامین کلسیم لازم

یک خانم باردار باید یک فنجان و نیم از این مواد مصرف شود.زیرا در بستنی علاوه بر شیر مقدار زیادی شکر و هوا هست که این باعث کاهش میزان شیر و کلسیم لازم میu200cشود.البته منابع غیرلبنی کلسیم مانند ماهی ساردین و ماهی آزاد نیز میu200cباشند.باید توجه داشت که چربیu200cها و روغن و شکر با احتیاط مصرف شوند.